Renta czy rozwój? Koalicja apeluje: uwolnić rencistów z systemowej blokady
Ponad 1,5 mln osób z niepełnosprawnościami w Polsce stoi dziś przed trudnym wyborem: renta albo rozwój zawodowy.
Podczas konferencji prasowej „Wspólnie na rzecz likwidacji pułapki rentowej”, która odbyła się 21 stycznia 2026r. w siedzibie Polskiego Związku Niewidomych w Warszawie, koalicja ponad 20 organizacji społecznych, aktywistów i pracodawców wezwała do natychmiastowego zniesienia limitów zarobków dla rencistów.
Uczestnicy podkreślali, że obecny system blokuje potencjał setek tysięcy osób, a jego zmiana przyniesie korzyści ludziom, rynkowi pracy i finansom publicznym.
Krzywdzi ludzi i wytraca pieniądze – nie opłaca się nikomu!
To był jasny komunikat: pułapka rentowa się nie opłaca nikomu. Podczas konferencji 21 stycznia zaapelowano o pilne wdrożenie rozwiązań zawartych w Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami, których termin realizacji minął z końcem 2025 r. Uczestnicy pokazali twarde dane: jeden pracujący rencista to plus 25,3 tys. zł rocznie dla państwa, 10 tys. osób to plus 253 mln zł, a koszt likwidacji pułapki to tylko 173 mln zł rocznie.
„Liczby mówią same za siebie: 80 mln zł rocznie do zyskania, a przy tym koniec z blokowaniem aktywności zawodowej. Pułapka rentowa to przykład systemu, który krzywdzi ludzi i przy okazji wytraca pieniądze. Zamiast karać osoby z niepełnosprawnościami za ambicję i pracę, państwo powinno wspierać ich niezależność” – komentuje Anna Wróblewska, Prezes Zarządu Fundacji Blind&Proud.
Pułapka dla 1,5 mln Polaków
Pułapka rentowa to mechanizm, w którym osoby pobierające rentę z tytułu niepełnosprawności ryzykują jej częściową lub całkowitą utratę po przekroczeniu określonego limitu zarobków. W praktyce 1,5 mln rencistów – w tym nauczycieli, sprzedawców, pracowników fabryk, rolników czy byłych funkcjonariuszy służb mundurowych – musi mierzyć się z tym dylematem. W 2024 r. ZUS co miesiąc zawieszał wypłatę ok. 6,6 tys. rent i zmniejszał kolejne 3,5 tys.
„Jako osoba niewidoma i pracodawca zatrudniający osoby z niepełnosprawnościami zauważam na co dzień, jak ograniczenia w prawach do renty zniechęcają do pracy i rozwoju. Zniesienie limitów zarobków pozwoliłoby ludziom godnie pracować, a nam pracodawcom korzystać z potencjału osób, które obecnie nie są aktywne zawodowo” – mówi Marek Kalbarczyk, Prezes Fundacji Szansa – Jesteśmy Razem i członek inicjatywy na rzecz zniesienia pułapki rentowej.
Osoby z niepełnosprawnością żyją w stanie silnych obaw związanych z podjęciem pracy. Aż 40% z nich rezygnuje z pracy lub rozwoju kariery z obawy przed utratą świadczenia.
„Pułapka rentowa to nie tylko ryzyko utraty świadczenia na bieżąco – problem jest głębszy. Musimy mierzyć się z całym łańcuchem konsekwencji: wiele osób obawia się, czy w razie pogorszenia stanu zdrowia system „odda” to, co wcześniej zabrał. Można pracować, ale nie można zarobić “za dużo”. Przy czym renta jest pewna, a praca nie. Dlatego wiele osób, które tak jak ja posiadają prawo do renty, rezygnuje z rozwoju zawodowego” – dodaje Marta Lorczyk, samorzeczniczka i rencistka aktywna zawodowo.
Inicjatywa społeczna na rzecz likwidacji pułapki rentowej
W grudniu 2024 r., zawiązała się społeczna Inicjatywa na rzecz likwidacji pułapki rentowej, w skład której wchodzi kilkanaście organizacji pozarządowych, niezależni aktywiści i aktywistki oraz organizacje pracodawców.
Inicjatywa występuje z postulatem zniesienia limitów przychodu dla wszystkich rencistów z niepełnosprawnościami. Aktywnie działa i prowadzi dialog z politykami oraz urzędnikami, apelując o realizację tej od dawna oczekiwanej zmiany.
Zorganizowana 21 stycznia 2026 roku konferencja prasowa była kolejnym etapem działań inicjatywy, mającym na celu nagłośnienie problemu i wywarcie presji na decydentów.
Członkowie społecznej Inicjatywy na rzecz likwidacji pułapki rentowej dla wszystkich rencistów z niepełnosprawnościami:
- Centrum Wsparcia Sp. z o.o.
- Dolnośląskie Stowarzyszenie Aktywizacji Niepełnosprawnych,
- Dział ds. Absolwentów Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi Stowarzyszenie,
- Fundacja Aktywizacja,
- Fundacja Avalon
- Fundacja Blind&Proud,
- Fundacja Centrum Edukacji Niewidzialna,
- Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego,
- Fundacja Motywacji i Rozwoju Głuchych,
- Fundacja Otwartych Możliwości,
- Fundacja Strefa Innowacji,
- Fundacja Szansa – Jesteśmy Razem,
- Fundacja Vis Maior Pies Przewodnik,
- profil internetowy Mikołów Bez Barier,
- Małgorzata Szumowska – Niewidzialna Wystawa,
- Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych,
- Konfederacja Lewiatan
- Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami,
- Polska Fundacja Osób Słabosłyszących
- Polski Związek Głuchych,
- Polski Związek Niewidomych
- Pracodawcy RP
oraz niezależni aktywiści i aktywistki.
Kontakt:
Anna Wróblewska Prezes Zarządu Fundacji Blind&Proud
Mail: blindandproudfund@gmail.com
Tel.: 791 441 691