Kolorowe mem-stick na tle imitującym drewniane deski

Emocje jeszcze nie opadły po wczorajszej, niezwykle intensywnej i interesującej konferencji Pełno(s)prawny Student, a już nadszedł czas na… podsumowanie. Było ciekawie, emocjonująco, treściwie i… licznie. W konferencji brało udział 200 uczestników, czyli najwięcej w historii od początku organizacji wydarzenia!

Prześledźmy krok po kroku wystąpienie każdego z prelegentów.

Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, Paweł Wdówik, o Ustawie o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami

Pierwszy na konferencji głos zabrał Paweł Wdówik, pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych.

Poruszył on temat Ustawy o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami, a także podkreślił, jak ważne zmiany praktyczne i świadomościowe niesie za sobą wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

Paweł Wdówik zaznaczył także, że obecnie stosowany medyczny model podejścia do niepełnosprawności nie współgra z modelem, promowanym w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

Przypomnijmy, że model medyczny zakłada, że niepełnosprawność jest problemem, który należy wyeliminować, a osobę z niepełnosprawnością “naprawić” i “uaktywnić”. W efekcie osoba z niepełnosprawnością staje się przedmiotem, a nie podmiotem działań.

Model medyczny, w przeciwieństwie do tego, promowanego w Konwencji, używa określonej terminologii, opierającej się na takich sformułowaniach jak “opieka” czy “podopieczny”. Tymczasem zasadniczymi hasłami Konwencji oraz Ustawy o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami są:

  • prawo do niezależnego życia,
  • dostępność,
  • edukacja.

Jakie zmiany przyniesie Ustawa?

Paweł Wdówik w swoim wystąpieniu skupił się na zmianach, które ma wprowadzić Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami.

Do najważniejszych zmian należą:

  1. Przystosowanie terminologii do nowoczesnych standardów (na przykład zmiana nazwy “usługi opiekuńcze” na “usługi asystenckie”).
  2. Włączenie regulacji, dotyczących praw pracowniczych osób z niepełnosprawnościami w obręb Kodeksu Pracy.
  3. Zmiana systemu orzecznictwa.
  4. Zastąpienie sześciu dotychczasowych systemów orzecznictwa jednym.
  5. Nowe podejście do usług asystenckich i warsztatów zajęciowych.
  6. Szukanie nowych rozwiązań na rynku pracy.
  7. Aktywizacja zawodowa.
  8. Nowy system wsparcia i narzędzia, a także świadczenia materialne, zmierzające do niezależnego życia, podmiotowości osób z niepełnosprawnościami.

Paweł Wdówik podkreślił, że jedynie 30% osób w wieku produktywnym z niepełnosprawnościami jest aktywnych zawodowo.

Justyna Kucińska, Prezes Fundacji Instytut Rozwoju Regionalnego, o Ustawie

Myśl Pawła Wdówika kontynuowała Justyna Kucińska, Prezes Fundacji Instytut Rozwoju Regionalnego.

Podkreśliła ona rolę ruchu kongresowego i konwentowego w pracach nad Ustawą. Justyna Kucińska skupiła się również nad problemem wydawania orzeczeń o niepełnosprawności.

Prezes Fundacji Instytut Rozwoju Regionalnego przybliżyła także kolejność prac nad Ustawą, informując jednocześnie, że obecnie trwa przegląd dotychczasowych aktów prawnych i ich weryfikacja pod kątem Konwencji.

Justyna Kucińska bardzo gorąco zachęcała również uczestników XV Konferencji Pełno(s)prawny Student do wzięcia udziału w mających się odbyć w terminie maj-październik 2022 konsultacjach społecznych.

Szeroko zakrojone konsultacje społeczne pozwolą zweryfikować proponowane zapisy w Ustawie, dając możliwość wypowiedzenia się wszystkim środowiskom, działającym na rzecz osób z niepełnosprawnościami. Będą platformą porozumienia, a także tworzenia rozwiązań, najlepiej odpowiadających na specjalne potrzeby poszczególnych grup społecznych.

Ariel Fecyk, Stowarzyszenie Twoje Nowe Możliwości, o podnoszeniu kompetencji kadr akademickich w zakresie edukacji osób z niepełnosprawnością

Kolejnym uczestnikiem Konferencji Pełno(s)prawny Student był Ariel Fecyk ze Stowarzyszenia Twoje Nowe Możliwości. W swoim wystąpieniu skupił się on na podnoszeniu kompetencji kadr akademickich w zakresie edukacji osób z niepełnosprawnością.

W trakcie prezentacji w niezwykle plastyczny sposób pokazał on pozostałym uczestnikom wydarzenia, na jakich czterech filarach, według Stowarzyszenia, opiera się Dostępność.

Są to:

  1. Świadomość.
  2. Procedury.
  3. Infrastruktura.
  4. Wsparcie.

Najważniejszymi filarami są świadomość oraz procedury, bez nich bowiem nie da się zapewnić odpowiednich infrastruktury czy wsparcia.

Ariel Fecyk zwrócił także uwagę, jak ważne na uczelniach wyższych, oraz w innych instytucjach, jest poczucie odpowiedzialności za dostępność. Przykładem może być tworzenie materiałów dydaktycznych i szkoleniowych przez kadrę naukową uniwersytetów w sposób dostępny dla wszystkich studentów, a zatem także dla tych z niepełnosprawnościami.

Warto również pamiętać, że błędnym jest myślenie, jakoby tworzenie materiałów w sposób dostępny nie było konieczne ze względu na brak obecności w grupie studentów z niepełnosprawnościami.

Po pierwsze bowiem, mogą się oni pojawić w przyszłości, po drugie statystycznie, w każdej grupie studentów będzie osoba z niepełnosprawnością. Może jednak ona nie być widoczna, a sam student może o niej nie zasygnalizować wykładowcy.

Na końcu swojego wystąpienia Ariel Fecyk zwrócił uwagę na konieczność organizowania szkoleń świadomościowych na temat niepełnoprawności przed szkoleniami specjalistyczni z zakresu dostępności.

Joanna Kamola-Brzózan, Stowarzyszenie Twoje Nowe Możliwości, o dobrych praktykach

Joanna Kamola-Brzózan z kolei zwróciła uwagę na potrzebę badania potrzeb szkoleniowych rożnymi metodami, a także na konieczność weryfikowania ich zakresu. Warto pytać, czy ktoś z kadry uczelni miał już styczność ze studentami z niepełnosprawnościami i od nich właśnie zaczynać szkolenia.

Dając uczestnikom Konferencji niezwykle cenne i praktyczne wskazówki, dotyczące szkoleń, Joanna Kamola-Brzózan zaznaczyła, że planując szkolenie zwrócić należy uwagę na jego:

  • cel,
  • formę,
  • planowanie procesu rozwojowego,
  • ewaluację
  • projektowanie uniwersalne.

Zarówno uczestnicy jak i prelegenci, zgodzili się co do faktu, iż pandemia mocno przeorganizowała dotychczas przyjętą formę szkoleń, zmuszając nijako do organizowania wydarzeń w formie zdalnej.

Forma online stanowi pewien uszczerbek dla praktycznej części szkoleń, jednak, jak słusznie zauważyła Joanna Kamola-Brzózan, lepiej jest zorganizować spotkanie w formie zdalnej, aniżeli z niego całkowicie rezygnować.

Zapraszamy do lektury drugiej części podsumowania.

Patronaty honorowe: Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, Rzecznik Praw Obywatelskich. Partner wydarzenia: Kraków. Patronaty medialne: niepelnosprwn.pl krków.pl, Integracja, TVP3 Kraków, KSSN.
Logotypy patronów medialnych i honorowych oraz patrona wydarzenia